Bu söz (ve ifade ettiği memnuniyet hali), ilk Nazım’in dizeleriyle gözümde canlanmıştı. Bugün geldiğim noktada, bu cümleyi gerçekten hissederken, nasıl olup da buraya vardığımı ve hatta hergün bunu aşağı yukarı hissettiğimi çözdüm. Adı konulmuş.
Son bir senede üzerinde çalıştıklarım arasından üç kitap bunu değişik şekillerde açıklıyor. Üçü de çok derin araştırma sonuçlarıyla beraber ortaya konulmuş, sadece kişisel görüş değil. Yani yol net, yapılacaklar ortada. Bize de doğrusu yapması kalıyor.

Üç kitap:

1. Flow
2. Stumbling On Happiness
3. Making Happy People

Bu yazının konusu flow. Diğerleriyle ilgili de yazacağım ileride. Flow’u ben “akıp gitme” hali diye çevirdim. Günlük hayatındaki iştigal alanlarında ne kadar çok “flow” halini yaşıyorsan, o kadar tatmin, o kadar doygun, o kadar kendini gerçekleştirmiş ve mutlu oluyorsun. Günlük hayattaki örnek iştigal alanları: iş, aile ile vakit, yemek, seks.
Akıp gitme halinin yedi temel özelliği var. Mihaly Csikszentmihalyi bilgisayar oyunundan örnek vererek aktarmış (eşim oyunlarla akıp giderdi de anlamazdım, şimdi biliyorum, taşınma işini gerçekleştirdikten sonra sonra kendine beş gün x 24 saat oyun ödülü verdi. Bir Fallout  3 macerası.)

1. Odak: o anda başka bir şey yapamaz, aklına getiremez ya da düşünemez olacak kadar yoğun odaklanma, konsantrasyon.
2. Hedefler: önünde ilerlerken hep sonsuz, uzak ya da ulaşılamayan hedefler değil, küçük, yakın arada varılabilecek hedefler.
3. Zorlayıcı: ille de kendi kapasitenin üzerinde bir zorlama, elinin kenarıyla yapılacak birşey değil muhakkak yaparken emek isteme, sürekli iyileşme için çaba gösterme.
4. Geribildirim: sürekli ve anında geribildirim. Yaptıklarının sonuçlarını görmek, ne işe yaradığını anlamak için aylarca beklemeye gerek kalmıyor, nerdeyse hemen sonucu görüyorsun.
5. Hata kaldırıcı: hatalar oluyor, cezası da var, ancak öldürmüyor, aksine belki geliştiriyor, yeniden deneyebiliyorsun, herşey bitmiyor, ölmüyorsun.
6. Eğlenceli: yaparken eğleniyorsun, en azından sıkılmıyorsun, sıkıntı akla gelmiyor.
7. Yarış: muhakkak birisine karşı yarışıyorsun, ya birini ekarte etme, ya bir skoru geçme vs.

Ben farkettim ki işte işimin büyük bir parçası olan eğitim ortamlarında sabah dokuz akşam altı “akıp gitme” halini yaşıyorum. Hatta bir daha dünyaya gelsem herhalde aynı işi yaparım diyorum. Sebep bu olsa gerek. Haftada ortalama dört gün eğitim de bu beslenmeyi sürekli kılıyor.

Her çalışan arkadaşım için de amacımız aynı: bizler işlerimizi böyle kurgulamalıyız. Hep birlikte “akıp gidelim”. İşi yukarıdaki maddelere fırsat verecek şekilde yapılandıralım. Sadece görev tarifleriyle bunu yapmak mümkün değil. Ancak sayın yöneticiler, çalışanlarınız için üzerlerine aldıkları sorumlulukları gerçekleştirme anlarını böyle yapılandırmak mümkün. Bence bir bakmakta fayda var. Sizden bekliyoruz.

Not: Ama kendi mutluluğumuz için yöneticiye bunu havale etmeden fikir üretmek de mümkün.