Kurumsal yaşamın krizden dolayı iyice zorlandığı ve rekabetin iyice arttığı bu dönemde yöneticiler çalışanlardan yeni fikirler istiyor. Bu arada fikrin bini bir para. Seth Godin geçen gün blogunda yine yazdı. Sorusu “are you an initiator?” Hayata geçirme, yeni birşey başlatma o kadar kolay değil. Yoksa yapılması gerekenler belli. Ve artık aşağı yukarı herkesin nelerin yapılması gerektiği ile ilgili bir fikri var.

Son iki ayda böyle bir başlangıç yaptınız mı? Yoksa genelde ortamda oluşan meselelerle başa çıkmak üzere mi vakit geçiriyorsunuz? Daha ziyade reaktif misiniz? Böyle başlangıçlar yapan bir insanı yakalarsanız kaçırmayın derim. Muhtemelen aynı zamanda acayip yaratıcı bir kafası da vardır.

Kendinizi de bu konuda sorgulayın derim. Artık gerçekten değer yaratan bir şeyi başlatmanın, hayata geçirmenin vakti gelmiş olabilir. En son ne zaman o çok gurur duyduğunuz ve iyi yaptığınızı düşündüğünüz işinizde yeni ve değer katan birşeyin başlangıcını yaptınız?

Son zamanlarda yaratıcılık ve yeni fikir üretme üzerinde çalışıyorum, yine müşterilerimizin yönlendirmeleriyle. Demek ki kurumsal hayatın buna ihtiyacı var. Hugh MacLeod konuyu herkesin anlayabilecegi parçalara bölerek yaratıcılığın üzerine, ilki “ignore everybody” (ben “başkalarını kaale alma, yorumlarını boşver ya da yok say” olarak aldım) olmak üzere 39 tane, uygulanabilir ipucu vermiş (kitabın ismi de bu zaten). Sizin için zevkini yitirmesin diye, kitabı önerip onun 39 toplu önerisinden benim genel çıkarsamalarımı yazacağım. Sonra her öneri için ayrı bir küçük yazı yazarım belki.

1. Bence yaratıcılığa giden yol bir bakış açısı, hem hayata hem de günlük hayatta gün be gün yaptıklarına nasıl baktığınla ilgili.
2. Yaratıcılık gerçekten bir takım “yaratıcı düşünme teknikleri” ile alakalı değil. O teknikler iş ortamında kendiliğin çıkan fikirlerin sayısını artırmak veya zorla aynı konuya başka bir taraftan bakmak ile tetiklenebilir. Kişinin yaratıcı gücünü artırmaz.
3. Herkeste var. Kimse kendini bu yolda zorlamıyor. Geldiğinde kullanmak yerine unutuyor, dikkat etmiyor veya sonra bir zaman kullanmak üzere bir yere park ediyor ancak bir daha dönmüyor. Bazılarında ise gerçekten var ve kurtulunabilir birşey değil.

Çalışanlarının daha yaratıcı düşünmelerini isteyen yöneticiler için yapılacak şey: izin ver, çıktığında yakala o yeni fikri, duymazdan gelme. Çalışanlarını küçük kağıtçıklarla dolaşmaya teşvik et. Diğer taraftan geliştirmelerini istedikleri süreçler için bilinçli olarak fikir üretmelerini iste (bunun için bilinçli bir şekilde zaman ayır/ayırt, yapısal bir süreçten geç, yaratıcı düşünme teknikleri “altı şapka, şeytanın avukatlığı” gibi teknikleri o toplantıda uygula). Genel olarak “yeni fikirler istiyorum” deyip bekleme.

Değişim yönetimi, değişimi başarma, değişime açık olma, değişimle başa çıkabilme ya da değişime uyum sağlama sözleri ve meseleleri hep gündemde olan konular. Hem her seviyede çalışanlarda aranan bir özellik hem de liderlik vasıfları altında başkalarını teşvik etme, değişime uyum sağlamalarını başartma diyerek yöneticilerde aranan bir özellik. Kimi öneriler kalplerini kazanın, motive edin, çalışanlar takip edecek, degişeceklerdir diyor. Ben bu konuda çok somut bir noktaya geldim. “Motivasyon, çalışanların kalplerini kazanma, biz gibi hissetme”nin gücü gereğinden fazla önemseniyor.

“Değişim” en sonunda bireysel birşey. Bireyin eski durumuna göre yeni bir şey öğrenmeden değişmesini mümkün bulmuyorum. Zaman içinde yetkinleşen çalışan kendiliğinden değişiyor. Hep yeni birşey öğrenerek koluna bir bilezik ekleyen her insanın (gerektiğinde) değiştiğini düşünüyorum. O zaman eyleme çağrım:

Çalışanlarınızın (veya kendinizin) her dönem somut ve yeni birşey öğrendiklerinden emin olun. Yeni bir beceri ya da beceri sayılabilecek kadar kapsamlı bilgi olabilir örneğin. Eğer yönetici konumdaysanız bu yeni birşey öğrenme ortamı yaratma sorumluluğunu da almak anlamına geliyor tabi.

Öğrenmemiş olanların (herhangi bir konuda) değişmelerini beklemeyin. Ya kabul edin ya yolunuzu ayırın. İçerde kalacaklara da geleceğe yönelik sırtınızı dayamayın.

Şirkette ekipçe ya da kişisel olarak üstüste iki dönem yeni birşey öğrenmemişseniz, yeni bir bilezik eklemeyi başaramamışsanız çıkış planınızı hazırlayın. Yoksa değişemeyeceksiniz ve geride kalacaksınız.